کانال تلگرام اهل ولاء کانال تلگرام اهل ولاء اینستاگرام اهل ولاء


جمعه ۳ مهر
۱۴۰۵

12. ربيع‌الثاني 1448


25. سپتامبر 2026






سفرهاى چهارگانهى سلوک
تالیفات استاد - کتاب شراب طهور

سلوک عرفانى شامل چهار مرحله است که از آن به سفرهاى چهارگانه‌ى سلوک تعبیر مى‌شود و به ترتیب عبارتند از :

سفر اوّل: سیر مِنَ الخَلقِ اِلَى الحَقِّ یا سیر اِلَى الله : درنوردیدن حجاب‌هاى ظلمانى نفس و حجاب‌هاى نورانى قلب، عقل و روح، که در نتیجه‌ى آن، ذات سالک در حق فانى مى‌شود. این مقام ولایت است و در آن، وجود سالک حقّانى شده است. محو و شطح در این مرحله پدید مى‌آیند.

سفر دوم: سیر مَعَ الحَقِّ فِى الحَقِّ بِالحَقّ : سیر از موقف ذات، در کمالات، که در پى آن سالک بر همه‌ى اسماء حق جز اسم مستأثر، واقف مى‌شود. در این مرحله، ذات، صفات و افعال سالک در حق
فانى مى
‌شود. در اینجا مقام ولایت به کمال خود مى‌رسد و سالک به حق، مى‌بیند، مى‌شنود، مى‌گیرد و مى‌گوید.

سفر سوم: سیر مِنَ الحَقِّ اِلَى الخَلقِ بِالحَقّ : سیر در مراتب افعال و سفر در عوالم جبروت، ملکوت و ناسوت، و مشاهده‌ى این عوالم به اعیان و لوازمشان. در این مرحله صحو بعد المحو یا هوشیارى بعد از ناهوشیارى و بقاء بالله حاصل مى‌شود. در این منزل، سالک از ذات، صفات و افعال حق خبر مى‌دهد.

سفر چهارم: سیر مِنَ الخَلقِ فِى الخَلقِ مَعَ الحَقّ : مشاهده‌ى خلایق و آثار و لوازمشان، سود و زیان دنیوى و اخروى آنها، آگاهى از کیفیّت بازگشت ایشان به سوى حق و عوامل، انگیزه‌ها، موانع و عوایق آن.

نبوّت تشریعى، که خبر دادن از مضارّ، منافع و اسباب سعادت و شقاوت خلایق است، از ثمرات سفر چهارم مى‌باشد.[۱]

  



[۱] . براى آشنایى بیشتر با حالات، مقامات، منازل و مراحلى که در این سفرهاى چهارگانه براى سالک پیش مى‌آید،مى‌توان به کتاب‌هاى تفصیلى در عرصه‌ى عرفان رجوع کرد. از جمله ن.ک. به کتاب فصوص‌الحکم محیى‌الدّین بنعربى و شرح‌هاى متعدّدى که به‌ویژه عارفان بزرگ شیعه بر آن نوشته‌اند و کتاب منازل‌السّائرین خواجه عبداللهانصارى و شرح‌هاى آن.