اشخاص از نظر میزان برخوردارى از محبّت و قوّت و ژرفاى آن در وجودشان، به سه گروه تقسیم مى‌شوند.

گروه نخست را مى‌توان به بلبل تشبیه کرد که عشق او به گل، همراه با چهچهه و نغمه خوانى و سر و صداست. در مناطقى مثل قمصر کاشان یا اصطهبانات فارس که باغ‌هاى گل زیادى براى تولید گلاب وجود دارد، برخى اوقات، سحرگاهان پاى درخت‌هاى گل، بدن بى‌جان بلبل‌هایى یافت مى‌شود که از سر شب تا سحر در کنار گل نغمه‌ى عشق سرداده و درنهایت، جان خود را تقدیم معشوق کرده و از پا در آمده‌اند. عشق این گروه از عاشقان، همراه با بى‌قرارى، شور و شیدایى و سر و صداست و هنگامى که جان بر سر عشق مى‌نهند و خود را فداى محبوب مى‌کنند، اثرى از آنها برجا مى‌ماند.

دومین گروه محبّان را، که عشقشان عمیق‌تر است، مى‌توان به پروانه تشبیه کرد که بى سر و صدا گرد شعله‌ى شمع طواف مى‌کند و دور محبوب خود مى‌گردد و سرانجام خود را به شعله مى‌زند و جان خود را تقدیم معشوق مى‌کند و پیکر سوخته و خاکستر شده‌اش پاى شمع به زمین مى‌افتد.

اى مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز         کان سوخته را جان شد و آواز نیامد

*** ز اوّل که مرا عشق نگارم بربود         همسایه‌ى من ز ناله‌ى من نغنود

گم گشت کنون ناله و دردم بفزود         آتش چو همه گرفت کم گردد دود

در این محبّان خبرى از اظهار شور و شیدایى و بى‌قرارى گروه نخست نیست. آرام و بى سر و صدا گرد معشوق مى‌گردند و جان در راه دوست نثار مى‌کنند، امّا پس از جان باختن اثرى از آنها برجا مى‌ماند.

سومین گروه محبّان، که در حدّ اعلاى عشق قرار دارند، به منزله‌ى خود شمعند که بى سر و صدا و هاى و هو، مى‌سوزد و آب مى‌شود و در پایان نیز حتّى جنازه‌اى از آن برجا نمى‌ماند. این محبّان، بى‌ادّعا و بدون اظهار بى‌قرارى و شیدایى، در درون، در آتش عشق مى‌سوزند و آب مى‌شوند و همه‌ى هستى خود را نثار محبوب مى‌کنند و هیچ اثرى نیز از آنها برجا نمى‌ماند.