اهل رضا به اعتبار مرتبه‌ى معرفت و کمال به دو گروه تقسیم مى‌شوند.

۱/ گروه نخست کسانى‌اند که چنان در جاذبه‌ى جمال دوست قرار گرفته‌اند که از هرچه جز او
غافل و بى‌خبرند. در نتیجه، اگر مصیبت و مشقّتى بر آنها وارد شود، اساساً آن را احساس نمى‌کنند؛ همان‌گونه که طبق فرموده‌ى قرآن کریم، زنان دربار مصر، چنان محو جمال حضرت یوسف علیه السلام شدند که به جاى میوه، دست‌هاى خود را بریدند و کوچک‌ترین دردى از بریده شدن دست‌هایشان احساس نکردند.

نمونه‌ى بارز این گروه از اهل رضا، اصحاب اباعبدالله الحسین علیه السلام مى‌باشند که پیامبر اکرم۹ در مورد آنها به امام حسین علیه السلام فرمودند: یَستَشهَدُ مَعَکَ جَماعَةٌ مِن اَصحابِکَ لا یَجِدونَ اَلَمَ مَسَّ الحَدیدِ : گروهى از اصحاب تو همراه تو شهید مى‌شوند در حالى که درد تیر و تیغ‌هاى آهنین را احساس نمى‌کنند.[۱] رمز این نکته در آن است که اصحاب آن حضرت چنان در جاذبه‌ى جمال حسینى قرار  

داشتند و محو جمال آن حضرت گشته و از خود بى‌خود شده بودند که دردى احساس نمى‌کردند.

در بلایا مى‌چشم لذّات او         مات اویم مات اویم مات او

۲/ گروه دوم کسانى‌اند که گرچه در حالت صَحو بعد المَحو و هشیاریند و درد را احساس مى‌کنند، امّا چون زننده‌ى ضربت را خود محبوب و معشوق مى‌بینند، از آن درد لذّت مى‌برند و سرشار از شادى و خرسندى مى‌باشند.

اولیاى خدا که از یک سو فاعلى در جهان جز خدا قائل نیستند و هرچه براى آنها پیش مى‌آید را کار خدا مى‌دانند و از سوى دیگر وجودشان سرشار از عشق الهى است، آنچه را از مصائب، شدائد و ناملایمات که براى ایشان پیش مى‌آید، کار معشوق مى‌دانند و از دست محبوب مى‌بینند و از آن غرق لذّت و مسرّت مى‌شوند.

مصداق بارز این گروه خود اباعبدالله الحسین علیه السلام و برخى از اصحاب خاصّ ایشان مى‌باشند. آن حضرت در روز عاشورا با وجود اینکه به اقتضاى مقام جمع الجمعى و صحو بعد المحو، همه‌ى داغ‌ها و مصیبت‌ها و درد و رنج‌ها را احساس مى‌کردند، امّا امام سجّاد علیه السلام در مورد ایشان مى‌فرمایند : لَمَّا اشتَدَّ الأَمرُ بِالحُسَینِ بنِ عَلىِّ بنِ اَبى طالِبٍ نَظَرَ اِلَیهِ مَن کانَ مَعَهُ ... کانَ الحُسَینُ علیه السلام وَ بَعضُ مَن مَعَهُ مِن خَصائِصِهِ تُشرِقُ اَلوانُهُم وَ تَهدَئُ جَوارِحُهُم وَ تَسکُنُ نُفوسُهُم : وقتى کار بر امام حسین علیه السلام سخت شد، کسانى که همراه حضرت بودند مشاهده کردند که رنگ چهره‌ى آن حضرت و برخى از اصحاب خاصّ ایشان مى‌درخشد و اعضاى بدن و روح‌هایشان در آرامش کامل مى‌باشد.[۲]

به تیغم گر کُشد دستش نگیرم         وگر تیرم زند منّت پذیرم

کمان‌ابروى ما را گو بزن تیر         که پیش دست و بازویت بمیرم

*** زهر از قِبَلِ تو نوشداروست         فحش از دهن تو طیّبات است

*** اى جفاى تو ز مهرت خوب‌تر         انتقام تو ز جان محبوب‌تر

*** به حلاومت بخورم زهر که شاهد ساقى است         به ارادت بکشم درد که درمان هم از اوست