کانال تلگرام اهل ولاء کانال تلگرام اهل ولاء اینستاگرام اهل ولاء


يكشنبه ۵ مهر
۱۴۰۵

13. ربيع‌الثاني 1448


26. سپتامبر 2026






عدم تعارض رضا و دعا
تالیفات استاد - کتاب شراب طهور

نباید تصوّر کرد رضایت به آنچه خداوند براى شخص پیش آورده است با دعا کردن تضاد دارد. زیرا اوّلاً یکى از عللى که خداوند دشوارى‌ها را در زندگى اشخاص پیش مى‌آورد این است که آنها براى رهایى از آن، خدا را یاد و از او استمداد نمایند. به تعبیرى خداوند حاجت را ایجاد مى‌کند تا اشخاص را به یاد قاضى الحاجات بیندازد. متقابلاً بنده‌ى محبّ خدا، که جز محبوب هیچ نمى‌خواهد، بى‌آنکه عملى شدن یا نشدن خواسته‌اى که در دعا مطرح مى‌کند براى او اهمّیّتى داشته باشد، چه رسد به اینکه در رضاى او تأثیر گذارد، طرح خواسته را بهانه‌اى براى باز کردن باب گفت‌وگو با محبوب قرار مى‌دهد و به خاطر لذّت‌بخش بودن این گفت‌وگو، براى طولانى شدن آن، خواسته‌ى خود را به عبارات مختلف تکرار و بازگو مى‌کند. در ادعیه‌اى که از معصومین علیهم السلام رسیده است، این نکته به‌وضوح به چشم مى‌خورد. ثانیاً دعا که عبارت از اظهار و اعتراف به عجز و نیاز خود و اقرار به قدرت و غناى حضرت حقّ است، خود بالاترین عبادت و سبب نیل عبد به کمال است. پیامبر اکرم۹ مى‌فرمایند : اَلدُّعاءُ مُخُّ العِبادَةِ: دعا مغز ناب عبادت است.[۱] قرآن کریم مى‌فرماید: وَ اِذا سأَلَکَ عِبادى عَنّى فَاِنّى  

قَریبٌ اُجیبُ دَعوَةَ الدّاعِ اِذا دَعانِ فَلیَستَجیبوا لى وَ لیُؤمِنوا بى لَعَلَّهُم یَرشُدونَ: هنگامى که بندگانم در مورد من مى‌پرسند، هر آینه من نزدیکم. دعاى دعاکننده را هنگامى که مرا مى‌خواند اجابت مى‌کنم. پس این را از من بپذیرند و به من ایمان داشته باشند، شاید به رشد دست یابند.[۲] ثالثاً  

لازم نیست دعا ناظر بر تغییر حوادث و موقعیّت‌هایى باشد که خدا در بیرون پیش آورده است. دعا مى‌تواند ناظر بر طلب روحیّه‌ى رضا در مواجهه با مقدّرات الهى، درخواست توفیق اداى وظایف بندگى، اصلاح درون و نیل به قرب و لقاء و وصال الهى باشد و چنین خواسته‌هایى با راضى بودن از مقدّرات الهى تعارضى ندارد.

البتّه روح رضایت از خدا اقتضا مى‌کند که ضمن دعا و طرح درخواست در پیشگاه الهى، شخص دعاکننده به آنچه پس از دعا پیش مى‌آید، خواه عملى شدن خواسته و خواه عملى نشدن آن، راضى باشد و آن را با خشنودى پذیرا شود.




[۱] . حرّ عاملى، وسائل‌الشّیعه، ج ۷، ص ۲۷/

[۲] . سوره‌ى بقره، آیه‌ى ۱۸۶/